İzlanda için drone savunma sistemi gerekli mi?
Geçtiğimiz hafta Rusya'ya ait drone'ların NATO hava sahasını iki kez ihlal etmesi, birliğin bu konudaki tavrını ve hava savunma önlemlerini yeniden gündeme getirdi. Bu gelişmelerin ardından, 1949'da NATO'ya kurucu üye olarak katılan İzlanda'nın aktif bir drone savunma sisteminin bulunmaması konunun uzmanlarının dikkatlerini bu yöne çekti
Rusya'nın geçtiğimiz hafta NATO hava sahasına iki kez drone uçurmasının ardından, çarşamba gecesi Polonya ordusu, Polonya hava sahasında uçan bir Rus insansız hava aracını düşürdü. Bu olayın ardından Polonya'nın talebi üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi acil toplantıya çağrıldı. Cuma günü ise NATO Genel Sekreteri, Doğu Avrupa'daki savunmasını güçlendirme planlarını açıkladı. Dün gece ise Rusya'nın bu kez Romanya üzerinden bir NATO üyesinin hava sahasına tekrar girdiği bildirildi.
İzlanda Dışişleri Bakanı Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir de Rus insansız hava araçlarının Polonya hava sahasına girdiğine dair haberlerin ardından, Rusya'nın Ukrayna'daki eylemlerinin giderek artan bir tehdit oluşturduğu konusunda uyarılarda bulunarak, Avrupa Birliği'ni yaptırım programını hızlandırmaya çağırdı ve kararlı bir yanıt çağrısında bulundu. "İnsanlar Rusya'yı hafife almanın bir anlamı olmadığını anlamalı. Bana göre AB doğrudan 19. yaptırım paketine geçmeli," diye belirtti.
Uzmanlardan İzlanda'ya uyarı: "Bu, yeni bir gerçeklik"
Savunma ve güvenlik uzmanı, eski milletvekili Arnor Sigurjonsson, dün Vísir’e verdiği röportajda bu konuya değinerek İzlanda hükümetinin drone karşıtı hava savunma sistemleri kurmayı düşünmesi gerektiğini belirtti. Sigurjonsson'un bu uyarısı, son günlerde yaşanan hava sahası ihlalleri sonrası daha da önem kazandı.
Vísir haber ajansına konuşan Sigurjónsson, uçuşların kazara olma ihtimalinin "çok düşük" olduğunu söyledi. "Amaç, NATO'nun tepkisini incelemek. Hatta ona meydan okumak ve ne kadar ileri gidebileceklerini, neler yapabileceklerini incelemek," dedi.
Bu durumun İzlanda'nın ele alması gereken zaafları ortaya çıkardığını savunan Arnor, "Bu, tüm ülkelerin savunmasında yeni bir gerçeklik. Bu tehditle başa çıkmak için ekipmana ihtiyacımız var," dedi.
Sigurjónsson, İzlanda'nın Sahil Güvenlik'in el yapımı patlayıcıları etkisiz hâle getirmek için eğittiği bomba imha ekiplerine benzer şekilde, insansız hava araçlarına karşı özel bir birim kurmasını önerdi. "Gerektiğinde kullanılabilecek bir insansız hava aracı savunma birimi neden kurmuyoruz?" diye sordu.
İzlanda sahil güvenlik bomba imha birimi
İzlanda Sahil Güvenlik bünyesinde, karada ve denizde tehlikeli patlayıcıları tespit edip imha eden bir Patlayıcı Mühimmat İmha Birimi (EOD) aktif olarak hizmet vermektedir. NATO standartlarına göre eğitim almış ve son derece deneyimli personelden oluşan birim, görevlerinde uzaktan kumandalı araçlar (robotlar) gibi gelişmiş ekipmanlar kullanmaktadır. Bu birim, Sigurjónsson'un önerdiği yeni bir drone savunma biriminin, İzlanda'daki mevcut uzmanlık ve altyapı üzerine inşa edilebileceğine örnek olarak gösterilmektedir.
İzlanda semalarında sivil drone trafiği
İzlanda semaları, özellikle turistlerin ve İzlanda doğasına kayıtsız kalamayan sinemacıların drone kullanımına açık ve oldukça alışkındır. Diğer Avrupa ülkelerine kıyasla daha çok kabul görmesine rağmen, İzlanda'da drone uçuşları Avrupa İHA kural ve regülasyonlarına tabidir ve farklı lisans ve yetkinlikler gerektirmektedir.
Sivil alan ve yerleşim yerlerinde maksimum uçuş yüksekliğinin 120 metre olması, uçuş yapan aracın 25 kilodan daha hafif olması gibi kuralların yanı sıra, sivil amaçlı kullanılacak aracın 5 bin 500 İzlanda kronu gibi bir bedelle kayıt ettirilmesi gerekmektedir. Uçuşa kapalı alanlar, kuş göç mevsimleri ve olumsuz hava koşulları gibi dikkat edilmesi gereken birçok konu olmasına rağmen, tüm ihtiyaç ve kayıt işlemlerinin (İzlanda'daki diğer tüm işlemler gibi) kolaylıkla halledilebildiği belirtiliyor.
